Zo werkt de AI-vindbaarheidsbarometer
Onderzoeksverantwoording bij het maandelijkse onderzoek van SiteBoosting
Steeds meer mensen vragen niet langer aan Google, maar aan een AI-assistent welke tandarts, installateur of advocaat ze moeten bellen. De AI-vindbaarheidsbarometer van SiteBoosting meet maandelijks hoe de drie grootste AI-assistenten — ChatGPT (OpenAI), Claude (Anthropic) en Gemini (Google) — lokale dienstverleners aanbevelen, en vooral: op welke bronnen ze zich daarbij baseren. Op deze pagina leggen we uit hoe we dat meten.
De vragen
Elke maand onderzoeken we één branche in de diepte met vijftien vaste vragen: vijf steden (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Eindhoven en Groningen) maal drie vraagvormen — een korte zoekopdracht ("warmtepomp installateur Amsterdam"), een persoonlijke adviesvraag en een vergelijkende vraag. Zo meten we de hele breedte van hoe consumenten écht zoeken.
Daarnaast loopt elke maand een vaste controleset van negen vragen mee, over drie branches die nooit wisselen. Omdat die vragen elke maand letterlijk hetzelfde zijn, ontstaat er een zuivere trendlijn: veranderingen dáárin zeggen iets over de AI-assistenten zelf, niet over de branche van de maand.
De volledige vragenlijst ligt vast en wordt nooit herschreven of aangevuld. Dat is een bewuste keuze: alleen met bevroren vragen zijn maanden eerlijk met elkaar te vergelijken.
De metingen
- Elke vraag stellen we drie keer aan elke AI. AI-antwoorden variëren van nature; door te herhalen meten we het patroon in plaats van een toevalstreffer.
- Dat betekent per maand: 24 vragen × 3 herhalingen × 3 AI-assistenten = 216 metingen.
- We meten via de officiële programmeerkoppelingen van OpenAI, Anthropic en Google, telkens met live webzoeken ingeschakeld — de AI mag dus actuele informatie van het web gebruiken, zoals ook in de consumentenversies gebeurt.
- De vragen gaan er "kaal" in: zonder enige instructie of sturing vooraf, precies zoals een gebruiker ze zou intypen, met de standaardinstellingen van elk model.
- We meten in de laatste week van de maand en publiceren de resultaten aan het begin van de maand erop.
Wat we registreren
Van elk antwoord leggen we vast welke bronnen het aanhaalt. We gebruiken daarvoor de gestructureerde bronvermeldingen die de AI-systemen zelf meeleveren, aangevuld met de bronlinks die in de antwoordtekst staan; dezelfde bron telt per antwoord één keer. Elke bron delen we op domeinniveau in bij één van zes brontypes:
- Eigen website — de site van een individueel bedrijf of praktijk
- Branchportaal of vergelijker — platformen die meerdere aanbieders tonen of vergelijken
- Google-profielen — Google Maps en bedrijfsprofielen
- Reviewplatform — sites die primair om beoordelingen draaien
- Nieuwsmedia — kranten, omroepen en vaktitels
- Overig — overheid, kennisbanken en informatiesites
Nieuwe, nog onbekende domeinen tellen in eerste instantie als eigen website — bij lokale dienstverleners is dat statistisch meestal juist. Daarna worden ze stuk voor stuk beoordeeld (AI-ondersteund en menselijk gecontroleerd), waarna alle cijfers opnieuw worden berekend. Antwoorden die wél zochten maar géén bron vermelden, registreren we apart als "aanbeveling zonder bronvermelding" — dat is geen meetfout, maar een van de interessantste uitkomsten van dit onderzoek.
Kwaliteitscontroles
- Per antwoord controleren we of er daadwerkelijk live op het web is gezocht. Antwoorden zonder enige zoekopdracht tellen als verdacht; bij meer dan 20% verdachte antwoorden wordt de meting afgebroken en opnieuw uitgevoerd.
- Alle ruwe antwoorden worden volledig bewaard. Elke bron-indeling is daardoor achteraf controleerbaar en kan opnieuw worden berekend zonder de meting te herhalen.
- De vragenlijst is voorzien van een digitale vingerafdruk (checksum), zodat aantoonbaar is dat elke maand exact dezelfde vragen zijn gebruikt.
Wat we bewust niet doen
- We publiceren geen namen van individuele bedrijven die in de antwoorden voorkomen — alleen aantallen en brontypes. Platformen en portalen noemen we wél bij naam; dat is juist waar het onderzoek over gaat.
- We sturen de AI-assistenten op geen enkele manier richting een bedrijf, platform of uitkomst.
- SiteBoosting heeft geen commerciële band met de platformen die in het onderzoek naar voren komen.
Beperkingen
Elke meting is een momentopname: AI-assistenten veranderen snel — precies de reden dat we maandelijks meten. Antwoorden variëren per keer; de drievoudige herhaling vangt dat grotendeels, maar niet volledig op. De brontype-indeling is deels geautomatiseerd en wordt menselijk gecontroleerd; het aantal genoemde aanbieders per antwoord wordt handmatig beoordeeld.
Over SiteBoosting
SiteBoosting helpt bedrijven vindbaar te zijn — in zoekmachines én in AI-assistenten. De AI-vindbaarheidsbarometer is een onafhankelijk, doorlopend onderzoek. Vragen over de methode, of benieuwd hoe zichtbaar je eigen bedrijf is in ChatGPT, Claude en Gemini? Neem contact op.